Mijn tijd op de NAU neemt een aanvang op een zonnige dag in juni 2021. Ik teken altijd al en maak ook grafiek. Ik zou nog jaren zo door kunnen gaan. Ware het niet dat ik het gevoel heb dat er meer in zit dan ik eruit haal. Dat er tussen wat ik maak en wat ik zou willen maken een onzichtbare muur staat. Dat het zo leuk zou zijn om te leren hoe het sprekender en verrassender kan. Ik beland op de site van de Nieuwe Akademie, die de indruk wekt dat je er oude patronen kunt loslaten en nieuwe wegen in kunt slaan. Dat is wat ik wil! Met een hele berg werk kom ik op de aanmeldingsdag. Die avond komt het bericht dat ik ben toegelaten. In september begint het.
De eerste les kijkt iedereen nieuwsgierig om zich heen. Het is een groep met heel verschillende mensen maar iedereen praat met iedereen. Bij de bespreking aan het einde van de les is er een gevarieerde verzameling werkstukken.
Bij alle vakken leren we om vanuit een bepaald vertrekpunt te werken en te kijken waar dat toe leidt. Voor de les met thema ‘materiaal’ maak ik een fotoboekje waarin ik de beeldende kwaliteiten van groene zeep verken.
Doordat het geen gangbaar creatief medium is, moet je op zoek naar andere oplossingen dan gebruikelijk. Een andere keer kijk ik naar de waarde van lijnen in een zelfportret.
De docenten moedigen ons aan om meer te durven maar zijn ook kritisch als de vorm niet klopt met de intentie. Ik hoor een van hen nog roepen op een dag waarop allerlei buitenissige creaties het licht zien: ‘Houd het bescheiden! Houd het simpel!’ De kijker moet er immers ook nog wijs uit kunnen worden.
Tijdens de werkbesprekingen over het werk dat je zelfstandig maakt, word je steeds weer geconfronteerd met de vraag wat je wilt zeggen en waarom in deze vorm. Heb je bewust gekozen? De besprekingen zorgen voor een regelmatig werkritme – ze blijven immers komen en je zult steeds iets moeten laten zien. Ik stop met grafiek en beperk me tot tekenen, om sneller te kunnen werken.
Met zes studenten beginnen we een intervisiegroepje. Vóór elke werkbespreking spreken we online af om ons werk te laten zien. Ook delen we schetsen en ervaringen in een appgroep. Het is prettig om een klankbord te hebben en elkaar te steunen.
In het tweede jaar raak ik de richting behoorlijk kwijt. De mogelijkheden exploderen. Bij elke kritiek heb ik de neiging om maar weer met iets anders te beginnen.
Er is meer en meer variatie in wat ik maak. Ik wil immers loskomen en nieuwe mogelijkheden ontdekken. Maar er dienen zich zo veel opties aan dat het een dwaaltocht wordt.
Aan het begin van het derde jaar ben ik het beu. Met pastelkrijt zet ik een groot papier vol met persoonlijke uitspraken. Vervolgens schilder ik er op gevoel zwarte inktlijnen overheen. Van alle teksten blijft er één het duidelijkste leesbaar: Ik wil los. Inderdaad, denk ik, dat wil ik nog steeds. Maar, logisch gedacht, wie niets vasthoudt kan ook niets loslaten. Vanaf nu ga ik meer vasthouden aan mijn gevoel en op basis daarvan beslissen wat ik wil loslaten.
Het dwalen stopt en het zoeken begint. Gaandeweg ontdek ik mijn manier van maken. Nog steeds in het ritme van de werkbesprekingen, met iedere keer weer commentaar op de gemaakte keuzes. De scriptie in het vierde jaar helpt eveneens bij het vinden van mijn plek en richting.
Blijvende indruk maken excursies naar Düsseldorf, Antwerpen en Amsterdam. De middag dat we naar een Utrechtse kunstenaarskolonie gaan omdat de werkbespreking korter uitvalt. En niet te vergeten een reis naar Berlijn waar we een week lang rondfietsen naar de locaties van de Biënnale – en tussendoor naar de geheimtips van de docenten.
Plotseling is daar het einde van het laatste jaar. Het is bijzonder om te zien hoeveel verder we zijn gekomen. Op de werkbesprekingen zijn er installaties, sculpturen, performances, films, foto’s, schilderijen en tekeningen, allemaal in ieders persoonlijke stijl die we in de loop der jaren hebben zien groeien.
Mijn tijd op de NAU is waardevol en verrijkend geweest. Ik wil alle docenten hartelijk bedanken voor hun inzet en betrokkenheid. Na de eindexpositie zal ik een nieuw uitgangspunt hebben om vast te houden en los te laten.
Astrid Ferdinand, 5e jaars