image004Mijn reis

De jaren op de NAU lijken wel een beetje op een reis. Je start met je bagage, de werken waarop je fanatiek gezwoegd hebt, en begint onbevangen aan een trip waar je niet op bent voorbereid. Een reis die je op plekken brengt, waar je nog niet eerder was, die je horizonten verbreedt, je blik verruimt. Je zult soms bergafwaarts gaan en het gevoel hebben dat alles je lukt. Maar vaker zul je in opstoppingen terecht komen, of afslagen nemen die nergens toe lijken te leiden. Je bagage blijkt niet te voldoen, je zult afstand moeten nemen van stukken, “kill your darlings” wordt dat liefdevol genoemd. Met pijn in je hart leg je opzij waar je in geloofde en kijk je met een frisse blik naar wat aanvankelijk onder in de koffer lag. Datgene wat je nooit dacht te gebruiken maar een basis bleek te zijn voor een nieuw avontuur.
image002De docenten zijn de wegwijzers, al heb je soms wel het gevoel dat iemand de bordjes stiekem heeft verhangen.
Je maakt de reis niet alleen, jouw medereizigers maken hetzelfde mee en de meewarige blikken zijn op moeilijke momenten niet van de lucht. Iedereen komt een keer op een punt dat de auto echt niet meer vooruit wil en de Wegenwacht in geen velden of wegen te zien is. Dat niets je rest dan in de verte staren en wachten op een lumineus idee, of op de wilskracht om gewoon maar door te gaan.Mijn “Wegenwachtmoment” kwam na het derde jaar, toen mijn schilderijen en monotypes niet genoeg groei toonden en ingehaald werden door het vloekwoord “cliché”. Ik had een extra jaar nodig om op het juiste pad te komen en heb het roer volledig omgegooid. image003Ik stopte met schilderen en begon te experimenteren met transparanten, bouwde sculpturen waar je doorheen kon kijken en gebruikte mijn kiekjes als basis.Om me heen zag ik meer groepsgenoten wendingen maken maar niemand deed zoveel verschillende dingen als ik. Van een performance met een overheadprojector, ging ik naar film en eindigde met foto’s. Mijn figuurlijke reis werd een letterlijke, een reis waarop ik eerst met mijn mobieltje maar algauw met een camera verval probeerde vast te leggen, verval, maar ook de verhalen die spreken uit wat mensen achterlaten.
image001Door Corona werd ons laatste jaar totaal anders dan verwacht, we vergaderden via Zoom, hadden werkbesprekingen via Skype en appten heel wat af om toch deelgenoot te blijven van elkaars ontwikkelingen.
Reizigers op afstand, elkaar virtueel steunend.
Op het moment dat ik dit stukje schrijf, zijn we bezig met de laatste loodjes. Het is nog niet zeker of- en in welke vorm de eindexpositie doorgang kan vinden. Maar met de eindstreep in zicht, voelen we ineens de wind in onze rug en zetten we alles op alles om straks optimaal voor de dag te komen.
Onze reis hier is bijna voorbij, maar het zal geen eindstation zijn. We gaan door op onze eigen manier.

Jacqueline Klos

werkbespreking 1Terwijl ik bezig ben met het uitzoeken van foto’s voor mijn portfolio dwalen mijn gedachten onwillekeurig af naar juni 2016. De zaterdag dat ik mij meldde voor de toelatingsdag van de Nieuwe Akademie. Het begon al goed. De docent die mij ontving maakte korte metten met mijn uitgesproken wens om beter te leren tekenen, perspectief en zo. “Dat doen we hier niet, koop dan maar een boekje.” Maar haar opmerkingen over mijn werk stemde me wel positief. Diezelfde avond ontving ik al een mail dat ik was toegelaten.



Wat hebben deze vijf jaar me gebracht?
20200307 10210022577
De eerste twee jaar met vier verschillende vakken - mixed media, schilderen, tekenen en ruimtelijk werken - staan in het teken van ontdekken, experimenteren en nieuwe terreinen betreden. Soms frustratie, maar even vaak euforie als er een goede beoordeling van je werk uit rolt. Het bood me de gelegenheid om te experimenteren met werk dat ik anders nooit gemaakt of ontdekt zou hebben.
Om iets van de sfeer te schetsen: Bij een les van Ruimtelijk Werken kreeg elke student de opdracht om zoveel mogelijk spullen van een bepaalde kwaliteit mee te nemen. Alles van kunststof, alles van hout, enzovoort. Bij aanvang van de les zeulden we allemaal met dozen, koffers en tassen het pand binnen en werd er in de gang een ware vrijmarkt gemaakt waar iedereen alles van haar gading kon kiezen. De opdracht was om een stad te bouwen uit het boek “De onzichtbare steden” van Italo Calvino.
In de Academiefase van drie jaar komt je tot de ontwikkeling van je handschrift, de vormtaal die je de rest van de opleiding verder ontwikkeld. Niet zelden – ook in mijn geval – verlaten studenten hun oorspronkelijke werkwijze en vinden een nieuwe uitdrukkingsvorm.

20200125 13532322573En dan de werkbesprekingen. Een essentieel onderdeel van de opleiding. Vanaf jaar één wordt je werk hier van commentaar en kritiek voorzien. Soms heel stevig – je wordt met je (on)zekerheden geconfronteerd - maar altijd fair en met het doel om je verder te brengen in je ontwikkeling.
De mooiste herinneringen bewaar ik aan de meerdaagse excursies. Een week naar de Biënnales van afwisselend Venetië en Berlijn. Intens, de beste kunst van de wereld en heel veel lol. Docenten die er alles aan doen om nieuwe inzichten te bieden. Hier worden vriendschappen voor het leven gesloten.

Wat heb ik deze vijf jaar geleerd?
Ik heb heel veel kunstenaars leren kennen en door hun werk inspiratie opgedaan. Ik heb geleerd om goed en precies te kijken. Om geconcentreerd te werken en heldere beelden en spannende composities te maken. Om goed te leren zeggen wat je doet. Een werkbespreking is niet alleen een beoordeling van je werk door de docenten, maar ook een dialoog tussen beiden om het beste uit jezelf te halen. Helder formuleren dus.
Én (mijn inzicht in) de kwaliteit van mijn werk is ontegenzeggelijk enorm toegenomen.

Peter van Zwol


Van art-journal naar expositie: 5 jaar NAU

dymphie aan het werkIk zie mezelf nog zitten, zes jaar geleden juni 2014 in de kantine van de Nimeto in Utrecht. Dood nerveus was ik en gespannen: zou ik door de toelating komen, zou mijn werk goed genoeg zijn, wat vond de docent van de NAU überhaupt van mijn textiele werk, mijn art-journals en enkele tekeningen….? Ik had werkelijk geen idee! Ik voelde me alsof ik eindexamen deed en van tevoren er van overtuigd was, dat ik zou zakken.
Het tegendeel werd waarheid, ik kon starten in september aan de NAU. Misschien omdat ik tijdens het toelatingsgesprek helder kon beschrijven wat ik minder geslaagd vond aan de door mij aangeleverde werken. Maar ook wat mijn doel was met het volgen van deze deeltijd-opleiding aan een kunstacademie: mijn textiele werk naar een hoger niveau brengen en het vak van kunstenaar ècht leren verstaan.
Nog steeds ben ik deze docent dankbaar voor het vertrouwen dat hij toen in mij uitgesproken heeft. Vanaf dit moment van toelating ben ik aan een ontdekkingsreis begonnen die oneindig is, weet ik nu. Laat ik jullie meenemen in mijn – persoonlijke – ervaringen met zes studiejaren aan de NAU.

wim web 4
Vroeger heb ik in middelharde steensoorten gehakt en maakte ik ruimtelijk werk met papier.
Dat liep uit op tentoonstellingen en deelnemen aan kunstmarkten. Ik stak daar veel tijd in. Maar op den duur vond ik dat er geen groei meer in zat. Ik ben toen gaan zoeken naar een opleiding in deeltijd, geen cursus waar je een techniek aanleert, maar een algemene kunstopleiding.
Die heb ik uiteindelijk gevonden bij de Nieuwe Akademie Utrecht, de NAU, een vijfjarige deeltijdopleiding voor volwassenen, zeg maar tweede-kans-onderwijs. Ik had enkele oud-studenten van de NAU gemaild over de opleiding en kreeg erg enthousiaste verhalen als respons. Ik besloot me in te schrijven. Het was wel spannend, werk laten zien waar kritisch naar werd gekeken. Ik werd toegelaten!

dorine trapNatuurlijk, het gevoel van euforie! Afstuderen aan de NAU in Loods 6, Knsm-Laan 143 Amsterdam, 29 juni 2019. Daar staan we dan, onderaan de trap en worden één voor één toegesproken door onze scriptiebegeleider. Je klimt de trap op en kijkt over alle toeschouwers heen en luistert in een waas naar het verhaal. En het klopt allemaal wat er gezegd wordt: hard gewerkt, verschillende stappen gezet, doodgelopen, ontspoord, teruggezet op de rails. Een richting in geduwd, gestuurd, ertoe verleid, zachtjes uitgenodigd, voorzichtig aangespoord, wellicht gesuggereerd. De laatste 2 jaar van de opleiding hebben we stappen gezet, zelf leren bepalen wat goed is, onder woorden leren brengen wat we maken en waarom. Beeldelementen eerst leren ontdekken en beschrijven en daarna bewust toegepast. Een statement beschreven met daarin ons werkproces geformuleerd. Want als je ergens hangt, staat, leunt of beweegt, moet je toeschouwers een verhaal over je werk kunnen vertellen. En dat merk je, gelijk op deze afstudeerdag zelf. Waar toeschouwers je werk zien en er meer over willen horen. Er vragen over stellen. Je zou het echt niet leuk vinden als iemand zich af zou vragen of hij dit niet al eens eerder heeft gezien? We blijken met zijn allen heel goed voorbereid!

web anitaDaar stond ik dan op een zaterdag in juni 2013, keurig met mijn schilderijen onder mijn armen om me aan te melden voor de Nieuwe Akademie Utrecht. Dé part-time opleiding tot beeldend kunstenaar. Dit was de opleiding waar ik de uitdaging zou krijgen die ik zocht. Het avontuur kon beginnen en dat is het van de eerste dag tot aan de laatste werkbespreking zeker geweest.
De eerste twee jaren waren zeer afwisselend, de vier vakken werden verdeeld over deze jaren en ik mocht starten met mixed media en tekenen. Mijn werk schoot ook alle kanten uit, vanuit het schilderen ging ik over op plat textiel werk en langzaam aan ontwikkelde ik een eigen stijl in ruimtelijk werk. Onderzoeken en experimenteren was het motto, nou dat heb ik dan ook zeker gedaan. Zo heb ik tijdens een les eens een performance gedaan en ik kon me ook helemaal vinden in de les met de kleding. Wellicht heeft dat ertoe geleid dat ik met textiel verder ben gegaan.

Christien Loen over het afstudeerjaar aan de NAU.
Aan het eind van het vierde jaar ben je blij dat je door bent naar het vijfde jaar. In januari volgt de beoordeling of je mee kunt doen met de eindexpositie en eigenlijk ook of je “geslaagd” bent. Ik vond het tot het laatste moment spannend en was intens blij dat ik door kon gaan.

Dan komt de voorbereiding van de eindexpositie en ondertussen werk je hard door, want de werkbesprekingen gaan door. Bij mijzelf en mijn klasgenoten zag ik alles op z’n plek vallen. Iedereen kwam in de lift. Was ik tot nu toe vaak bezig met experimenten, ging ik niet voor “af” werk, maar probeerde vooral de bedoeling helder te maken. Nu ineens deed elke keuze er toe, van plakband tot spijker, van streep tot stip. Want straks bij de expo kijken er mensen naar je werk. Deze mensen komen zonder voorkennis binnen, dus je werk moet voor zich spreken.

SaskiaKoster 201806303929SaskiaKoster 201806303876Ondertussen ga je als examengroep de expo vormgeven. Ineens moet je samen keuzes maken over de vormgeving van de uitnodiging, de opening, persberichten, enz. Gelukkig zijn wij volwassen mensen met ervaringen en talenten. Mensen met vormgeeftalent, met schrijftalent, met organiseertalent, cateringtalent. Een goede taakverdeling en met volle kracht er tegen aan.

Tijd om jezelf als kunstenaar de wereld in te zetten. Hoe presenteer je jezelf als kunstenaar? Hoe kan de kunstwereld je vinden? Het fotograferen van je werk, het bouwen van een website, het schrijven van je statement. Elke werkbespreking wordt dit statement bijgeschaafd, helderder gemaakt, steeds meer tot de kern komend. Het schrijven van je statement helpt om onder woorden te brengen wat je probeert over te brengen. Het helpt ook om duidelijkere keuzes te maken in je werk.

SaskiaKoster 201806303987SaskiaKoster 201806303885

En dan is het zover, de eindexpo! Een prachtige ruimte in Loods 6 in Amsterdam in een inspirerende omgeving. Met koffers en paardentrailers je werk daarheen brengen. Jos en Frans hebben een indeling van de exporuimte gemaakt en je begint met het inrichten van de jou toegewezen ruimte. Tot het laatste moment nog keuzes maken over hoe en wat je laat zien. Zestien mensen in één ruimte met zeer divers werk, alles moet op elkaar afgestemd worden. En dat is gelukt in een dag.
En toen ik op de ochtend van de opening in mijn eentje in de ruimte rondliep was ik onder de indruk van de kloppende samenhang. Alweer een moment waarin ieders werk boven zichzelf uitsteeg. Alles kwam tot zijn recht.
SaskiaKoster 201806304069SaskiaKoster 201806303970Dan komen de gasten, familie, vrienden, de getuigschriftuitreiking met een persoonlijk verhaal. Ik heb ervan genoten. Vijf jaar hard werken en focus en nu genieten en vieren. Mijn tip is om deze week vrij te plannen van je dagelijkse werkzaamheden en met volle teugen te genieten met je groepsgenoten en de mensen die je dierbaar zijn.
SaskiaKoster 201806304055SaskiaKoster 201806304082

In de week die volgt wordt ineens duidelijk wat je geleerd hebt. Door het schrijven van je statement kun je over je werk praten. Maak je mensen geïnteresseerd en enthousiast over je werk en over het werk van je groepsgenoten. Elke dag probeer je mensen uit de kunstwereld, galeries te prikkelen om je werk te komen bekijken, mensen aanspreken, aandacht van mensen vasthouden. Niet iedereen zal je werk waarderen en begrijpen. En je bent blij met oprecht enthousiasme over je werk. Je bent blij als mensen je werk begrijpen. Je bent blij dat er mensen geraakt worden door je werk. Dit is de week waarin je contacten opbouwt met de kunstwereld. Er wordt zelfs wat verkocht en je gunt het elkaar.
SaskiaKoster 201806304001SaskiaKoster 201806304040

Ik heb mij erg blij gevoeld, tevreden over mijn inzet van de afgelopen vijf jaar. Ik had bij de start van de opleiding niet bedacht wat ik nu maak, hoe ik nu denk, wie ik nu ben. Want de opleiding is niet alleen een beeldend proces maar ook een persoonlijk proces. Tot de kern komen van wie je bent.
Het proces van het organiseren van de eindexpositie en de eindexpo zelf is niet alleen een afronding, het is een leren op zich. Een waardevolle ervaring voor de volgende stap: je bent beginnend kunstenaar. Ieder zal daar zijn eigen invulling aangeven. We gaan elkaar nodig hebben om bezig te blijven, om scherp te blijven. Want als je geen werkbesprekingen meer hebt moet de motivatie vanuit je binnenste komen met een beetje hulp van je groepsgenoten. De noodzaak om kunst te maken zit van binnen, maar je moet wel ruimte maken om je erop te focussen.
Jos, Frans Anne Marie, Guda en Jans, ik heb nu gezien hoeveel werk jullie elk jaar verzetten. Heel erg bedankt voor jullie onuitputtelijke inzet en toewijding.

Foto's Saskia Koster

SaskiaKoster 201806304345SaskiaKoster 201806304287SaskiaKoster 201806304113SaskiaKoster 201806304366 groep

Nieuwe Akademie Utrecht 2011 - 2016

roland1Dat ik een keer wilde gaan schilderen was al vroeg duidelijk voor mij. Rond mijn 17e levensjaar schat ik zo in, zag ik een documentaire over een Duits-Russische schilder die een verpletterende indruk op mij maakte. Walter Spies was zijn naam; ik heb hem later nog eens opgezocht maar begreep toen niet meer zo goed waarom hij zo'n indruk maakte. Ik was toen al druk met muziek bezig en tijdens en na mijn conservatoriumstudie had ik geen tijd voor andere kunst. Dacht ik. Net zoals beeldende kunst kan muziek je helemaal in beslag nemen. De drang werd later echter steeds groter; ik besloot te beginnen met tekenlessen en daarna nog een cursus en een workshop. Maar dat was het allemaal niet. Ik zocht naar meer vrijheid en verdieping.

Terugblik op 6 jaar Nieuwe Akademie Utrecht.

gaby 2Zaterdagochtend rijd ik in allervroegte van Nijmegen naar Utrecht. Ik heb veel werk gemaakt voor deze allerlaatste werkbespreking, Alles met klemmen vastgemaakt op de grootste plank die in de auto past.
Vandaag gaan we een keuze maken wat hiervan tijdens de eindexpositie te zien zal zijn. Welke reacties ga ik erop krijgen? Het blijft elke keer spannend, maar ik constateer dat het dit keer een heel ander gevoel is.
Tijdens deze laatste rit overdenk ik de zes jaar waarin ik het programma van de NAU heb gevolgd. Lessen mixed media, schilderen, tekenen en ruimtelijk in de eerste 2 jaar daarna steeds meer mijn eigen werk gaan onderzoeken. De eerste 4 jaar van de NAU reed ik gezamenlijk met een medestudent, we propten de auto tot de nok vol met kratten materialen en werken. Onderweg hadden we veel gesprekken en wisselden elkaars inzichten uit.

Deskundige docenten vormen al jaren de vast kern van de NAU. Ik heb ze als persoonlijk en betrokken ervaren, bij de opleiding, bij mijn proces.
De feedback van docenten viel me wel eens rauw op mijn dak.

Nieuwe Akademie Utrecht (NAU) 2009 -2014

Huub GilissenErgens rond mijn twaalfde verloor ik mijn interesse in tekenen. Mijn kinderlijke droom om als kunstenaar hele mooie spannende werken te maken werd verdrongen door allerlei zaken die een puber van twaalf belangrijker vindt dan kunst. Pas op mijn veertigste werd het vuurtje weer aangewakkerd.
Diverse cursusjaren bij Artibus in Utrecht, de Werkschuit in Zeist en vele jaren vrije ateliers bij diverse kunstenaars volgden. Dit bracht mij echter niet de voldoening en verdieping die ik zocht. Ik ontwikkelde me niet zoals mij dit voor ogen stond.
Op 28 augustus 2009 ontdekte ik echter bij toeval in het NRC een advertentie van de Nieuwe Akademie Utrecht. De ontwikkeling tot autonoom kunstenaar en van eigen beeldtaal staat bij de NAU centraal en dit was nou precies wat ik zocht. Op 5 september was er een open dag en kon je eigen werk meenemen voor een toelatingsgesprek. De advertentie sprak me aan. Ik wilde meer serieus met kunst bezig zijn en dit leek me dus wel de kans om naast mijn fulltime baan aan mijn passie te werken. Het leek me een goede basis voor mijn „volgende carrière” (ik werd die maand 56). Het was best spannend om voor het eerst op die manier mijn werk te laten zien. Ik ging eigenlijk zonder verwachting naar de open dag en had het idee dat ik binnen een uurtje wel wist waar ik aan toe was.